دیسک متورم

دیسک متورم


تورم دیسک (Bulging Disc) چیست؟


ممکن است تصور کنید که تورم دیسک با بیرون زدگی آن، هر دو یک بیماری هستند، اما اینگونه نیست. در بیرون زدگی دیسک (Herniated Disc)، بر روی لایه ی بیرونی دیسک (که به آن Annulus میگویند) شکافی ایجاد شده و سبب می‌شود تا مواد ژله مانند داخل نوکلئوس پولپوزوس بیرون بریزد. اما تورم دیسک متفاوت بوده و در آن شکافی روی دیسک ایجاد نمی‌شود بلکه تنها دیسک، که مانند یک ضربه‌گیر بین مهره‌ها عمل می‌کند، متورم گشته و گاهی نیز ریشه‌های عصبی را تحت فشار قرار می‎دهد. تورم دیسک نسبت به بیرون زدگی معمول‎تر بوده و بخش بیشتری از دیسک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ممکن است شما دچار تورم دیسک شوید اما هیچ دردی حس نکنید اما دیسک بیرون زده به نسبت دردناکتر است.



چه عواملی میتواند منجر به تورم دیسک شود؟


به طور کلی، تورم دیسک زمانی رخ می‌دهد که یک دیسک سالم در اثر فشار دچار آسیب شده و در نتیجه‌ی آن شکل طبیعی خود را از دست می‌دهد. اگر در مفصل بین مهره‌ای در پشت دیسک متورم، زائده‌های استخوانی ایجاد شده باشند، در نتیجه‌ی آن مجرای ستون فقرات تنگ شده و اعصاب تحت فشار قرار می‌گیرند.
شرایطی که می‌توانند منجر به تورم دیسک شوند عبارتند از:
  • آسیب‌دیدگی‌های مربوط به کهولت سن، که خود سبب تسریع روند تخریب تدریجی دیسک می‌شوند
  • ایجاد کشیدگی‌های مکرر در کمر و گردن به دلیل فعالیت‌های جسمانی سنگین، وضعیت نامناسب بدن در هنگام فعالیت کردن (Posture)، و عدم تعادل در سیستم عضلانی بدن به خصوص هنگام بلند کردن اجسام سنگین
  • آسیب مستقیم جسمانی، مانند تصادف یا سقوط کردن
  • ژنتیک، هرچند والدین علائم این عارضه را داشته باشند یا خیر
علاوه بر موارد بالا، استعمال تنباکو هم می‌تواند دیسک‌ها را تضعیف نموده و سبب تسریع روند تخریب شود. دیسک‌های بین مهره‌ای، به طور معمول در ورزشکاران و افرادی که شغلشان شامل کار فیزیکی سنگین می‌باشد، بیشتر در معرض خطر آسیب‌دیدگی قرار دارند.


دیسک متورم چه علائمی دارد؟


تورم دیسک، هم در بین جوانان و هم در بین افراد مسن شایع است. تورم دیسک، معمولا در بخش پشتی یا جانبی دیسک بروز پیدا می‌کند و بر اثر تورم، فشاری غیرطبیعی را به اعصاب وارد می‌کند. در نتیجه‌ی این فشار، شما در نواحی از بدن که مربوط به آن اعصاب می‌باشند، شاهد علائمی خواهید بود (در موارد شدیدتر، حتی ممکن است در پاهایتان احساس سنگینی داشته باشید یا اینکه راه رفتن برای شما دشوار شود). به طور کلی، این علائم می‌توانند شامل درد، بی‌حسی و ضعف عضلانی باشند.
این علائم به طور دقیق‌تر و بسته به محل دیسک متورم، به صورت زیر هستند:
  • دیسک متورم در ستون فقراتِ قفسه سینه‌ای (Thoracic Spine) که کمتر شایع است:
         1. دردی پخش شونده در قفسه ی سینه و معده که افراد معمولا آن را با عارضه‌های قلبی–عروقی اشتباه می‌گیرند
         2. ضعف عضلانی، بی‌حسی و مور مور شدن در یک یا هر دو پا
         3. افزایش رفلکس‌ها در یک یا هر دو پا که درنهایت می‌تواند منجر به انقباض عضلانی شود
         4. تاثیرگذاری بر روی عملکرد مثانه و روده
         5. از دست دادن توانایی حرکت از کمر به پایین

  • دیسک متورم در ستون فقراتِ گردنی (Cervical Spine):
         1. درد، بی‌حسی، مورمور شدن، و ضعف در گردن، بازوها، دست‌ها، و گاهی اوقات در سر
         2. درد شدید در کتف
         3. دردی پخش شونده در بازو و ساعد و احتمالاً انگشتان

  • دیسک متورم در ستون فقرات کمری (Lumbar Spine):
         1. درد، بی‌حسی، مورمور شدن، گرم شدن، و ضعف در کمر، لگن، و پاها

تورم دیسک به آرامی شروع شده و با گذشت زمان شدیدتر می‌گردد، یا اینکه حین انجام برخی فعالیت ها شدت پیدا می‌کند. این علائم معمولاً پس از چند هفته یا چند ماه بهتر می‌شوند.
پیش از انتخاب جراحی برای درمان دیسک متورم، روش های درمانی بدون نیاز به جراحی مانند: فیزیوتراپی، کایروپراکتیک (Chiropractic)، و تزریق استروئید انجام می‌شوند. اگر با این روش ها بهبودی حاصل نشده و درد کاهش نیافت، آنگاه درمان با جراحی انتخاب می‌شود.


تورم دیسک چگونه تشخیص داده می‌شود؟


تشخیص دیسک متورم با انجام معاینات فیزیکی و تهیه‌ی پیشینه‌ای کامل از بیماری، انجام می‌شود. پزشک ممکن است از شما بپرسد که آیا بر ادرار یا مدفوع خود کنترل دارید یا خیر. درصورت وجود مشکل، تشخیص اولیه‌ی پزشک تورم دیسک در بخش قفسه سینه‌ای خواهد، که به علت تورم به نخاع فشار وارد می‌کند. همچنین پزشک ممکن است برای شما انجام یکی از روش‌های تصویربرداری مانند: ام‌آرآی، پرتوی ایکس و یا سی‌تی‌اسکن را تجویز کند.

تصویر برداری با پرتوی ایکس (X-Ray)

پزشک ممکن است انجام تصویر برداری با پرتوی ایکس را به شما توصیه کند. هرچند این تصویر برداری نمی‌تواند دیسک متورم را نشان دهد اما می‌تواند اطلاعاتی درباره‌ی میزان آسیب‌دیدگی ستون فقرات در اختیار پزشک قرار دهد.

ام‌آر‌آی (MRI)

معمول‌ترین روش برای تشخیص دیسک متورم، تصویربرداری ام‌آرآی می‌باشد. این تصویربرداری بدون درد بوده و تصویر حاصل از آن هم دقیق می‌باشد. بنابراین (بعد از ایکس‌ری) بهترین روش برای پی بردن به وجود دیسک متورم در ستون فقرات می ‌باشد.

میِلوگرام همراه با سی‌تی‌ اسکن (Myelogram with CT Scan)

ممکن است که مشکل موجود از طریق ام‌آرآی و ایکس‌ری به طور کامل تشخیص داده نشود. در این شرایط، تست‌های دیگری تجویز می‌شوند؛ که معمولاً انجام تست میِلوگرام همراه با سی‌تی اسکن، برای کامل شدن روند تشخیص ضروری است (میِلوگرافی نوعی تصویربرداری از ستون فقرات است که در آن ماده‌ای خاص را در مایع مغزی-نخاعی تزریق کرده و تصویربرداری می‌کنند).


تورم دیسک چگونه درمان می‌شود؟


روش‌های درمانیِ موجود برای درمان دیسک متورم هم شامل روش‌های بدون نیاز به جراحی مانند تزریق می‌شوند و هم شامل روش‌های تهاجمی‌تری مانند فیوژن ستون فقرات (در آن دو یا تعداد بیشتری مهره را به هم وصل می‌کنند تا ثابت شوند).

درمان بدون جراحی

درمان دیسک متورم به علائم شما بستگی دارد. در اکثر موارد، بیمارانی که دچار این عارضه هستند بدون نیاز به جراحی درمان می‌شوند. علائم شما هم معمولاً می‌تواند با روش‌هایی که نیاز به جراحی ندارند مانند گذشت زمان برای از بین رفتن خود به خودی علائم، مصرف داروهای مسکن و فیزیوتراپی، برطرف شوند.
یکی دیگر از روش‌های درمانیِ بدون جراحی استفاده از محرک نخاعی می‌باشد. این روش تاثیری بر روند تخریب دیسک نخواهد داشت و تنها سبب تسکین درد می‌شود.

درمان با جراحی

زمانی که نیاز باشد تا برای درمان تورم دیسک جراحی صورت گیرد، پزشک به طور محتمل یکی از روش‌های دیسکتومی (Discectomy) و یا لامینوتومی (Laminotomy) را بکار خواهد برد. که در لامینوتومی بخشی از استخوان لامینا در مهره را جدا می‌کنند تا کمی از فشار وارده به عصب کاسته شود. و در دیسکتومی نیز برای کاهش فشار و ایجاد فضای بیشتر برای عصب، دیسک متورم را خارج خواهند کرد.



حال اگر دیسک متورم در ستون فقراتِ قفسه سینه ای بوده و برای برطرف نمودن آن جراحی نیاز باشد، پزشک از روشِ کاهش فشارِ ترنس توراسیک (Transthoracic) استفاده خواهد کرد، که در آن با ایجاد یک برش کوچک در جانب قفسه سینه به ستون فقرات دسترسی ایجاد نموده و برای کاهش فشار وارده به نخاع و ریشه‌های عصبی، بخش کوچکی از بدنه‌ی مهره و یا دیسکی که دچار مشکل شده را خارج می‌سازند. اگر نیاز باشد تا بخش زیادی از ستون فقرات خارج شود، آنگاه از روش فیوژن ستون فقرات (در آن دو یا تعداد بیشتری مهره را به هم وصل می‌کنند تا ثابت شوند) استفاده خواهد شد.
هرگاه برای درمان دیسک متورم، نیاز باشد تا بخش زیادی از استخوان و دیسک از ستون فقرات خارج شوند، در ناحیه‌ای که این عمل صورت گرفته ستون فقرات ناپایدار شده و شل می‌گردد. زمانی که این اتفاق می‌افتد، برای برطرف نمودن ناپایداری، باید مهره‌های قسمت بالا و پایین ناحیه‌ی عمل شده را به هم متصل نمود. به این منظور، بین مهره‌هایی که ایجاد ناپایداری می‌کنند برای تثبیت از پیوند استخوانی استفاده می‌شود. و برای این که استخوان پیوند زده شده بهبود یابد از تعدادی میله، صفحه و پیچ استفاده می‌شود.


مراجع:

نظرات در مورد این مطلب

تعداد نظرات موجود : (۰ نظر)

نظر خود را ثبت کنید: